Giới thiệu với các đại biểu quốc hội về Khung đầu tư chiến lược phòng chống HIV

Thứ 5, ngày 10 tháng 7,  2014

Tiến sĩ  Kristan Schoultz, Giám đốc quốc gia, UNAIDS Viet Nam

Kính thưa Ông Đặng Thuần Phong, Phó Chủ nhiệm Ủy Ban các Vấn đề Xã hội của Quốc hội, Trưởng tiểu ban phòng chống AIDS, Ma túy và Mại dâm

Kính thưa các quý vị đại biểu Quốc hội đến dự hội thảo 
Kính thưa Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Long, Cục trưởng, Cục phòng chống HIV/AIDS, Bộ Y tế
Kính thưa tất các quý vị đại biểu và các bạn đồng nghiệp,

Xin kính chào toàn thể hội nghị!
Trước tiên, cho phép tôi được trân trọng cảm ơn ban tổ chức đã cho tôi vinh dự được phát biểu tại cuộc họp quan trọng này. Hôm nay, chúng ta sẽ bàn về các sáng kiến và cách làm mới nhằm duy trì bền vững chương trình phòng chống HIV/AIDS. Chúng ta sẽ bàn xem làm thế nào để việc cung cấp các dịch vụ về HIV được hiệu quả hơn, cũng như làm tăng tính bền vững về tài chính thông qua việc tập trung cao độ hơn nữa vào các mảng công việc được xác định là trọng tâm của chương trình phòng, chống HIV.

Kính thưa các Quý vị đại biểu,
Tất cả chúng ta đều biết Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu ngoạn mục trong cuộc chiến với HIV. Hiện có khoảng 80.000 người nhiễm HIV ở Việt Nam đang được điều trị kháng HIV để kéo dài cuộc sống khỏe mạnh của bản thân; gần 16.000 người tiêm chích ma túy đã và đang được điều trị bằng liệu pháp thay thế với Methadone nhằm giảm sự phụ thuộc vào tiêm chích ma túy, do đó giảm được nguy cơ lây nhiễm HIV; và Việt Nam đang thí điểm các sáng kiến mới nhằm tìm kiếm các giải pháp phù hợp để tăng nhanh số lượng người từ các nhóm nguy cơ cao lây nhiễm HIV được tiếp cận bơm kim tiêm sạch, bao cao su và xét nghiệm HIV.

Bên cạnh đó, chúng ta cũng biết rõ thời hạn để các quốc gia hoàn thành Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ vào năm 2015 đã cận kề. Việt Nam đã thành công trong việc hoàn thành hầu hết các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ, nhưng tiến độ thực hiện Mục tiêu số 6 về phòng chống HIV/AIDS vẫn chưa đạt được như kế hoạch. Hơn nữa, chúng ta cũng biết đến một thực tế là các nguồn tài chính do các tổ chức nước ngoài hỗ trợ cho công tác phòng, chống HIV của Việt Nam đang suy giảm, và nguồn lực trong nước cũng không thể một sớm một chiều gia tăng để bù đắp vào các khoản thiếu hụt do việc cắt giảm viện trợ gây nên. 

Quả thật, Việt Nam đang ở vào một thời khắc cực kỳ quan trọng trong công cuộc phòng chống dịch HIV. Công sức của quốc gia cùng với những thành tựu ngoạn mục đã giành được trong 15 năm qua hiện đang bị đe dọa nghiêm trọng do tình hình không rõ ràng xung quanh vấn đề tài chính cho phòng chống HIV.

Kính thưa các Quý vị đại biểu,
Hơn bao giờ hết, bây giờ chính là thời điểm chúng ta phải đổi mới. Tôi không có ý làm cho vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn mức cần thiết, nhưng nếu chúng ta không hành động quyết liệt ngay, chúng ta có thể sẽ phải chứng kiến sự bùng phát trở lại của dịch HIV trong các nhóm có hành vi nguy cơ cao ở Việt Nam.

Song, đây cũng là cơ hội để Việt Nam đổi mới. Đây chính là thời điểm có một không hai để các nhà lãnh đạo Việt Nam đưa ra những quyết sách quan trọng để duy trì bền vững các nỗ lực phòng, chống HIV và để đưa Việt Nam vào quỹ đạo tiến tới thanh toán dịch AIDS vào năm 2030.

UNAIDS và các đối tác quốc tế đánh giá cao việc Việt Nam đã xây dựng và được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Đề án Đảm bảo tài chính cho các hoạt động phòng, chống HIV giai đoạn 2013-2020”. Đề án này thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ Việt Nam trong việc tìm kiếm các giải pháp để duy trì bền vững ứng phó với dịch HIV. Bây giờ là lúc tất cả chúng ta phải đồng tâm, hiệp lực biến Đề án này hiện thực.

Cộng đồng quốc tế được khích lệ rất nhiều khi Cục phòng, chống HIV Việt Nam chủ động chỉ đạo việc thực hiện Đề án này, và vận dụng các kiến thức hay, cách làm mới của thế giới để đổi mới và tăng tính bền vững cho công tác phòng, chống HIV của Việt Nam. Một trong số các sáng kiến đổi mới nhằm ứng phó với vấn đề suy giảm nguồn lực phòng, chống AIDS trên thế giới là cách tiếp cận đầu tư chiến lược cho phòng, chống HIV. Đây là một công cụ được thiết kế để giúp các nhà lãnh đạo đưa ra các quyết định về phân bổ nguồn lực trên cơ sở xác định rõ hoạt động nào có hiệu quả, hoạt động nào không hiệu quả để đáp ứng dịch tại một quốc gia cụ thể. Công cụ này đồng thời cũng đưa ra các chỉ dẫn về việc nên đầu tư vào đâu để thu được hiệu quả cao hơn đối với đồng vốn bỏ ra cho phòng chống AIDS. Cách tiếp cận đầu tư chiến lược cho phòng chống AIDS cũng rất hữu ích trong việc chỉ ra các cơ hội để đa dạng hóa các nguồn đầu tư của quốc gia cho phòng chống AIDS. 

Một lát nữa thôi, chúng ta sẽ được nghe cụ thể hơn về cách tiếp cận đầu tư chiến lược này và sáng kiến của Việt Nam trong việc xây dựng một khung đầu tư chiến lược cho phòng chống HIV, với sự chỉ đạo của Cục phòng chống AIDS. Lúc này, tôi chỉ muốn được thưa với các quý vị đại biểu rằng bằng việc bắt tay vào xây dựng khung đầu tư chiến lược phòng chống HIV, Việt Nam đang nêu một tấm gương sáng và tiên phong trong khu vực, và có thể nói là tiên phong trên thế giới. Kinh nghiệm của Việt Nam về áp dụng cách tiếp cận mới này sẽ là một ví dụ rất có giá trị để chia sẻ với các quốc gia có thu nhập trung bình, và đang đối mặt với những khó khăn về duy trì bền vững ứng phó với dịch HIV. 

Các đối tác quốc tế đang tham gia phòng chống HIV tại Việt Nam cam kết tiếp tục hỗ trợ Việt Nam trong nỗ lực vô cùng quan trọng này. Chúng tôi hoàn toàn tin tưởng rằng từ kết quả của khung đầu tư chiến lược cho phòng chống HIV, Việt Nam sẽ đưa ra được những quyết định đột phá cùng các lựa chọn thông minh, để tiến tới hoàn thành được các mục tiêu quốc gia về phòng chống HIV đến năm 2020 và cùng toàn thế giới hướng tới kết thúc đại dịch AIDS vào năm 2030.

Một lần nữa, tôi xin trân trọng cảm ơn các quý vị đã cho tôi được tham dự cuộc họp ngày hôm nay và mong đợi chúng ta sẽ thu được nhiều kết quả trong cuộc thảo luận này.

Xin cảm ơn và Chúc sức khỏe các Quý vị đại biểu.

Chương trình phối hợp của Liên Hợp Quốc về HIV/AIDS (UNAIDS) ra đời năm 1996, đóng vai trò dẫn dắt đáp ứng toàn cầu với HIV. UNAIDS dẫn dắt và truyền cảm hứng cho toàn thế giới trong nỗ lực thực hiện tầm nhìn chung về Không còn người nhiễm mới HIV, Không còn phân biệt đối xử và Không còn người tử vong do AIDS. UNAIDS tập hợp nỗ lực của 11 tổ chức Liên Hợp Quốc, gồm UNHCR, UNICEF, WFP, UNDP, UNFPA, UNODC, UN Women, ILO, UNESCO, WHO và Ngân hàng thế giới, và phối hợp chặt chẽ với các đối tác toàn cầu cũng như ở cấp quốc gia nhằm tiến tới kết thúc dịch AIDS vào năm 2030, để AIDS không còn là một mối nguy cho sức khỏe cộng đồng. Xem thêm thông tin tại www.unaids.org

Green One UN House, 304 Kim Ma, Ba Dinh, Ha Noi, Viet Nam