Các câu hỏi thường gặp

  • Quyền làm việc và chăm sóc sức khỏe cho người nước ngoài nhiễm HIV ở Việt Nam
    • Nếu tôi không có vấn đề gì về sức khỏe ngoài việc bị nhiễm HIV thì tôi có được làm việc ở Việt Nam không?
      Theo Luật phòng, chống nhiễm vi-rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS), bạn có quyền làm việc ở Việt Nam. Người sử dụng lao động không được phép yêu cầu xét nghiệm HIV hoặc xuất trình kết quả xét nghiệm HIV đối với người dự tuyển lao động, hay từ chối tuyển dụng vì lý do người dự tuyển lao động nhiễm HIV.
    • Thủ tục khám sức khỏe để xin cấp giấy phép lao động ở Việt Nam có yêu cầu bắt buộc phải làm xét nghiệm HIV không?
      Không. Trong mẫu giấy kiểm tra sức khỏe đính kèm Thông tư số 14/2013 của Bộ Y tế về hướng dẫn khám sức khỏe, bao gồm khám sức khỏe để xin việc không có yêu cầu cụ thể về xét nghiệm HIV. Tuy nhiên trên thực tế, một số phòng khám ở Việt Nam có thể bao gồm xét nghiệm HIV trong gói khám sức khỏe dành cho mục đích cấp giấy chứng nhận đủ sức khỏe để làm việc.
    • Người lao động có buộc phải tiết lộ tình trạng nhiễm HIV của mình cho người sử dụng lao động ở Việt Nam không?
      Không. Theo Luật phòng, chống nhiễm vi-rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS), người sử dụng lao động không được phép yêu cầu xét nghiệm HIV hoặc xuất trình kết quả xét nghiệm HIV đối với người dự tuyển lao động, hay từ chối tuyển dụng vì lý do người dự tuyển lao động nhiễm HIV.
    • Tôi có thể mang thuốc ARVs vào Việt Nam để tiếp tục điều trị kháng HIV không? Nếu có thì cần những giấy tờ gì?
      Bạn có thể mang thuốc ARV đang dùng để điều trị kháng HIV vào Việt Nam, theo qui định tại Thông tư số 39/2013 qui định về quản lý thuốc chữa bệnh cho người theo đường xuất khẩu, nhập khẩu phi mậu dịch. Bạn sẽ cần mang theo giấy tờ để chứng minh rằng những thuốc đó do một bác sỹ đủ tiêu chuẩn kê đơn cho bạn để điều trị kháng HIV.
  • Xét nghiệm HIV như thế nào và ở đâu?
    • Tôi có thể đến đâu để được tư vấn và xét nghiệm HIV?
      Tùy thuộc vào địa điểm nào thuận tiện cho bạn hơn, bạn có thể đến một trong những địa chỉ dưới đây để được tư vấn và xét nghiệm HIV tự nguyện:

      1. Bệnh viện Bệnh nhiệt đới trung ương, Hà Nội
      2. Bệnh viện Bệnh nhiệt đới tp. Hồ Chí Minh
      3. Viện Pasteur tp. Hồ Chí Minh
      4. Viện Vệ sinh Dịch tễ khu vực Tây Nguyên, Đắc Lắc
      5. Viện Pasteur Nha Trang
      6. Trung tâm y tế dự phòng ở 63 tỉnh, thành phố
      7. Khoa huyết học ở bệnh viện đa khoa các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương
      8. Bệnh viện da liễu.

      Tham khảo tại đây để có nhiều lựa chọn hơn về các điểm cung cấp dịch vụ tư vấn và xét nghiệm HIV miễn phí ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh.

    • Các quyền của tôi trong việc tư vấn, xét nghiệm HIV là gì?
      Bạn có quyền yêu cầu việc tư vấn và xét nghiệm HIV tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc về Đồng thuận; Bảo mật; Tư vấn; Chính xác; và, Kết nối với chăm sóc và điều trị.

      1. Đồng thuận: Phải có sự đồng ý của khách hàng sau khi đã được cung cấp đầy đủ thông tin về xét nghiệm HIV. Khách hàng có quyền từ chối xét nghiệm HIV.
      2. Bảo mật: Đảm bảo tính bí mật thông tin của người được tư vấn và xét nghiệm HIV. Nội dung thảo luận giữa người tư vấn và khách hàng không được tiết lộ cho bất kỳ ai nếu không có sự đồng ý của họ.
      3. Tư vấn: Tất cả các trường hợp làm xét nghiệm HIV đều phải được cung cấp thông tin trước xét nghiệm và tư vấn sau xét nghiệm.
      4. Chính xác: Hãy hỏi xem nơi bạn đến làm xét nghiệm HIV có tuân thủ quy trình thực hành chuẩn về xét nghiệm HIV và áp dụng phương cách xét nghiệm quốc gia hay không.
      5. Kết nối với chăm sóc và điều trị: Người nhiễm HIV cần được kết nối ngay với chăm sóc và điều trị.
  • Điều trị HIV như thế nào và ở đâu?
    • Nếu kết quả xét nghiệm HIV của tôi dương tính, tôi có được điều trị kháng HIV không?
      Theo Quyết định 3047/2015 của Bộ Y tế về Hướng dẫn quản lý, điều trị và chăm sóc HIV/AIDS, người lớn và trẻ em hơn 5 tuổi có CD4 < 500 tế bào/mm3 sẽ được điều trị kháng HIV, hoặc sẽ được điều trị kháng HIV không phụ thuộc vào số tế bào CD4 trong những trường hợp sau:

      1. Giai đoạn lâm sàng 3 hoặc 4 bao gồm cả mắc lao;
      2. Có biểu hiện của viêm gan B (VGB) mạn tính nặng;
      3. Phụ nữ mang thai và phụ nữ đang cho con bú nhiễm HIV;
      4. Người nhiễm HIV có vợ/chồng không bị nhiễm HIV;
      5. Người nhiễm HIV thuộc các quần thể nguy cơ bao gồm: người tiêm chích ma túy, phụ nữ bán dâm, nam quan hệ tình dục đồng giới;
      6. Người nhiễm HIV ≥ 50 tuổi;
      7. Người nhiễm HIV sinh sống, làm việc tại khu vực miền núi, hải đảo, vùng sâu, vùng xa.
    • Tôi có thể đến đâu để được điều trị HIV?
      Nếu bạn có kết quả xét nghiệm HIV dương tính thì phòng khám nơi bạn làm xét nghiệm có trách nhiệm ngay lập tức kết nối bạn với các dịch vụ chăm sóc và điều trị. Đồng thời sẽ có cơ chế phản hồi để đảm bảo chuyển gửi thành công và việc chuyển gửi được ghi nhận trong hồ sơ bệnh án của bạn.
  • Điều trị dự phòng sau phơi nhiễm HIV
    • Tôi phải làm gì nếu tôi dẫm phải một bơm kim tiêm có dính máu và bị chảy máu chân hay nếu tôi có quan hệ tình dục với một người nghi nhiễm HIV nhưng bao cao su bị rách?
      Hãy đến ngay Khoa truyền nhiễm ở bệnh viện tỉnh gần nhất để hỏi về điều trị dự phòng sau phơi nhiễm HIV (hay gọi tắt là PEP). Nếu chưa đến 72 giờ kể từ khi sự việc xảy ra, bạn có thể uống thuốc để phòng nhiễm HIV, dù bơm kim tiêm đó có máu nhiễm HIV hay dù bạn tình của bạn là người nhiễm HIV. Nếu sự việc xảy ra đã quá 72 giờ, PEP sẽ không bảo vệ được bạn khỏi lây nhiễm HIV, và bạn sẽ cần phải tìm hiểu các thông tin về xét nghiệm HIV. Trong đa số trường hợp, bạn sẽ phải đợi ít nhất là hai tuần sau khi phơi nhiễm để làm xét nghiệm HIV vì chỉ khi đó xét nghiệm mới cho kết quả chính xác.Nếu việc phơi nhiễm HIV không phải là phơi nhiễm do nghề nghiệp hay thuộc một trong các trường hợp phơi nhiễm ngoài môi trường nghề nghiệp do Bộ Y tế qui định thì người bị phơi nhiễm có thể bị từ chối điều trị dự phòng sau phơi nhiễm. Trong trường hợp này, người bị phơi nhiễm có thể tìm đến một vài bệnh viện tư nhân có dịch vụ này và tự trả tiền cho việc điều trị, ví dụ như phòng khám Family Medical Practice ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh.
  • Trợ giúp pháp lý cho người nhiễm HIV
    • Tôi cần làm gì nếu tôi nghĩ quyền của mình đang bị vi phạm chỉ bởi vì tôi là người nhiễm HIV?

    Hãy tìm hiểu các quyền của bạn do luật định và giải thích cho những người đang vi phạm quyền của bạn hiểu hành vi của họ đang sai trái và vi phạm luật như thế nào. Đây là việc đầu tiên cần làm nếu bạn tin rằng quyền của một người nhiễm HIV đang bị vi phạm. Nếu những người vi phạm quyền của bạn không chấp nhận việc họ làm là sai thì sẽ cần đến thương lượng hòa giải với sự hỗ trợ của một ban hòa giải tại địa phương nơi bạn sinh sống. Việc hòa giải thông qua đối thoại có thể mang lại một thỏa thuận giữa hai bên. Nhưng nếu hòa giải cũng thất bại thì bạn có thể phải quyết định đưa sự việc ra tòa xử phạt hành chính. Nếu bạn phải đưa sự việc ra tòa, bạn nên tìm kiếm sự trợ giúp của luật sư.

     

    Hãy tham khảo một số kỹ năng và lời khuyên có thể có ích cho bạn trong tài liệu HIV: Hiểu biết về quyền và nghĩa vụ của bạn ở Việt Nam do UNAIDS xuất bản.

     

    • Nếu tôi không đủ tiền để trả cho các dịch vụ trợ giúp pháp lý, tôi có thể đến đâu để được giúp đỡ?

    Theo Luật trợ giúp pháp lý của Việt Nam và Nghị định số 7/2007/ND-CP, người nhiễm HIV được nhận dịch vụ trợ giúp pháp lý miễn phí tại các trung tâm trợ giúp pháp lý của nhà nước. Những dịch vụ này nhằm giúp những người nghèo không trả được phí luật sư, để họ có thể tiếp cận dịch vụ trợ giúp pháp lý miễn phí hoặc được giảm phí. Một điều quan trọng là bạn phải hỏi rõ xem có cần phải nộp bất kỳ khoản phí nào không trước khi đồng ý sử dụng dịch vụ trợ giúp pháp lý.

    Bạn có thể tìm kiếm trợ giúp pháp lý miễn phí tại:

    1. Các trung tâm trợ giúp pháp lý thuộc Bộ Tư pháp, tại 63 tỉnh thành;
    2. Các trung tâm trợ giúp pháp lý thuộc Hội luật gia Việt Nam, tại 63 tỉnh thành;
    3. Các “phòng khám luật” ở Đại học Luật Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và Cần Thơ;
    4. Các trung tâm tư vấn luật thuộc các tổ chức quần chúng như Hội Phụ nữ và Đoàn Thanh niên;
    5. Hội bảo trợ tư pháp cho người nghèo Việt Nam.
  • HIV lây truyền như thế nào?
    • Tôi có thể bị AIDS nếu uống chung cốc hay bắt tay với một người nhiễm HIV hoặc một bệnh nhân AIDS không?
      HIV chỉ có trong các dịch cơ thể, nên bạn không thể bị lây nhiễm nếu bắt tay hay ôm nhẹ hay dùng chung nhà vệ sinh hoặc khăn với một người nhiễm HIV. Dù HIV có trong nước bọt nhưng việc dùng chung cốc chưa bao giờ được biết là làm lây truyền HIV.
    • HIV có thể lây truyền qua vết côn trùng cắn không?
      Không, côn trùng không làm lây truyền HIV. Các nghiên cứu cho thấy HIV không sinh sôi hay sống khỏe được trong cơ thể côn trùng. Ngoài ra, các côn trùng ăn máu chỉ tiêu hóa thức ăn chứ không truyền máu hút của người trước sang người tiếp theo chúng cắn.
    • Hôn có làm lây truyền HIV không?
      Không. Bạn không thể bị nhiễm HIV nếu chỉ hôn nhẹ người nhiễm HIV. Bạn không nên hôn kéo dài, mở miệng khi hôn một người nhiễm HIV, nhất là khi một trong hai người có vết thương mở trong hay quanh vòm miệng.
    • Dùng chung bồn tắm nóng và phòng xông hơi có làm lây truyền HIV không?
      Không, HIV không tồn tại được bên ngoài cơ thể con người, và những hoạt động này chưa bao giờ được biết là làm lây truyền HIV.
    • HIV lây truyền bằng cách nào?
      HIV lây truyền chủ yếu qua quan hệ tình dục hoặc dùng chung bơm kim tiêm với một người nhiễm HIV. Chỉ một số dịch cơ thể của người nhiễm HIV, như máu, tinh dịch (sau khi xuất tinh), chất dịch trước khi xuất tinh, dịch trực tràng, dịch âm đạo, và sữa mẹ, là có thể làm lây truyền HIV.

Chương trình phối hợp của Liên Hợp Quốc về HIV/AIDS (UNAIDS) ra đời năm 1996, đóng vai trò dẫn dắt đáp ứng toàn cầu với HIV. UNAIDS dẫn dắt và truyền cảm hứng cho toàn thế giới trong nỗ lực thực hiện tầm nhìn chung về Không còn người nhiễm mới HIV, Không còn phân biệt đối xử và Không còn người tử vong do AIDS. UNAIDS tập hợp nỗ lực của 11 tổ chức Liên Hợp Quốc, gồm UNHCR, UNICEF, WFP, UNDP, UNFPA, UNODC, UN Women, ILO, UNESCO, WHO và Ngân hàng thế giới, và phối hợp chặt chẽ với các đối tác toàn cầu cũng như ở cấp quốc gia nhằm tiến tới kết thúc dịch AIDS vào năm 2030, để AIDS không còn là một mối nguy cho sức khỏe cộng đồng. Xem thêm thông tin tại www.unaids.org

Green One UN House, 304 Kim Ma, Ba Dinh, Ha Noi, Viet Nam